EHBO Cavia’s (Vakblad Dierenhulpverlening)
Cavia’s hebben een paar overeenkomsten met konijnen, maar zijn op veel vlakken zoals ziektes en ziektebeeld verschillend van konijnen, vandaar een apart EHBO artikel over deze leuke vocale en sociale knaagdieren.
Gebit
Het gebit van cavia’s groeit vrijwel hun gehele leven door, en zal als er geen goede slijtage plaatsvindt, doorgroeien. De kiezen zullen dan nare scherpe haken vormen die in de wangen en tong doorgroeien, en/ of de snijtanden kunnen de schedel of kaak zelfs ingroeien. Een eerste controle van het gebit kan je doen door de bovensnijtanden goed te inspecteren, deze moeten recht afgesleten zijn, en moeten mooi aansluiten aan de ondersnijtanden, die ook mooi recht afgesleten horen te zijn. Controleer vervolgens het koppie op symmetrie, als één schedelhelft dikker is, of pijnlijk bij palpatie, kan dit duiden op een gebitsprobleem en is het belangrijk de cavia door een dierenarts te laten onderzoeken en behandelen indien nodig.
Let ook op het eten van ruwvoer (hooi, gras en grasbrokken) als cavia’s dit niet meer eten, hier lang over doen, of proppen maken (half gekauwd ruwvoer dat weer uitgespuugd wordt) kan dit een teken zijn dat er een probleem is met het gebit.
Als cavia’s door een ander probleem slecht eten, zal het gebit hierdoor minder slijten en kan er ook doorgroei plaatsvinden, het kan dus ook het gevolg zijn van een ander probleem, maar dient dan uiteraard wel behandeld te worden.
Luchtwegen
Cavia’s zijn erg gevoelig voor luchtweginfecties zoals longontstekingen, een tochtvrij en droog verblijf is een must om dit te voorkomen. Bij luchtweginfecties zullen cavia’s vaak slomer zijn, sneller ademen en minder fluiten. Cavia’s kunnen wel tegen koude mits ze hier geleidelijk aan blootgesteld worden, maar tocht en/ of een nat verblijf kan nare luchtweginfecties veroorzaken.
Buik en pootjes
Controleer de vacht, buik en pootjes, deze moeten vrij zijn van huidbeschadigingen en klitten. Met name de langharige cavia’s of met andere gekweekte vachttypes zullen gemakkelijk klitten ontwikkelen. Omdat er in deze klitten vaak stukjes stro zitten, zullen scherpe stro-delen door de huid prikken en nare wonden veroorzaken.
Op de pootjes van cavia’s zien we ook vaak wonden en ontstekingen (=bumblefoot). Dit kan ontstaan door een vies hok (urine veroorzaakt zweren), door een te harde bodembedekking, ingegroeide nageltjes of bijvoorbeeld overgewicht. Houd de nageltjes dus goed kort, zorg voor een schone en zachte bodembedekking en controleer de voetjes regelmatig. Ontstekingen aan de pootjes zijn erg pijnlijk en kunnen een reden zijn dat cavia’s zich niet meer verplaatsen, of bijvoorbeeld stoppen met eten.
Vitamine C en caecotrofie
Waar de meeste dieren vitamine C zelf kunnen aanmaken, kunnen cavia’s dit niet en moeten dit (net als primaten) met de voeding binnenkrijgen. Als cavia’s te lang geen vitamine C opgenomen hebben, zal er onherstelbare schade aan hun bindweefsel ontstaan (=scheurbuik). Voor een goede afweer is vitamine C ook een vereiste. Gelukkig zit er in veel caviavoeding tegenwoordig extra vitamine C en uiteraard zijn verse groenten en fruit goede bronnen van vitamine C. Cavia’s hebben twee soorten ontlasting: harde en zachte (ochtend) keutels. De zachte ochtendkeutels moeten door cavia’s opgegeten worden (=caecotrofie) om andere essentiële vitaminen (oa B en K) en voedingsstoffen binnen te krijgen. Als cavia’s ziek zijn, te dik zijn om bij hun achterkant te komen of om een andere reden hun ochtendkeutels niet opeten, zullen ze ook verder verslechteren. Controleer dus goed of er geen keutels aan de achterkant plakken of on-opgegeten ochendkeutels in het hok liggen.
Voortplanting en cystes op de eierstokken
Cavia’s zijn zeer sociale dieren en worden ernstig in hun welzijn belemmerd als ze niet met soortgenoten gehouden worden. Vaak worden de beertjes gecastreerd om ongewenste voortplanting te voorkomen, of worden er meerdere zeugjes zonder een beer gehouden. Oudere zeugjes kunnen cystes op hun eierstokken ontwikkelen, die op zich weinig kwaad kunnen, maar wel een omvang kunnen krijgen die problemen geeft. Als de eierstokken zo groot worden dat ze andere organen in de weg zitten of zelfs verdrukken, kan dit levensbedreigend worden en zal een echo in eerste instantie hier uitsluitsel over kunnen geven. Bij deze vergrote eierstokken is een sterilisatie wat risicovoller dan bij een gezond zeugje, maar vaak wel nog om het diertje te redden. Een preventieve sterilisatie kan dit dus voorkomen.
Bij twijfel en tip voor meer informatie over cavia’s
Cavia’s zijn sterke dieren, maar het zijn ook prooidieren waardoor ze hun gebreken of problemen vaak slecht laten zien. Als je twijfelt of het wel goed gaat met een cavia omdat je subtiel ander gedrag ziet, dan is er vaak iets aan de hand en is het verstandig om hem of haar door een dierenarts te laten onderzoeken. Caviawijzer.com is een goede site en informatiebron voor meer verdieping in deze leuke diertjes.
Deze EHBO artikelen zijn geschreven door Piet voor het Vakblad Dierenhulpverlening van Stichting DierenLot, via deze link zijn de Vakbladen Dierenhulpverlening te lezen.
